Dolar 13,4232
Euro 15,2369
Altın 792,63
BİST 1.999,43
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Mardin 1°C
Az Bulutlu
Mardin
1°C
Az Bulutlu
Cts 2°C
Paz 2°C
Pts 5°C
Sal 4°C

Veraset Sistemi Nedir?

Veraset Sistemi Nedir?
11.01.2022
10
A+
A-

İslamiyet öncesinde Türklerde hükümdar öldüğünde, onun soyundan gelen bir kişinin tahta çıkmasını sağlayan sisteme veraset sistemi denilmektedir. 

Türk Veraset Sistemi

Türkler, İslamiyet öncesinde veraset anlayışının yerine kut anlayışını benimsemişti. Tahta çıkma hakkının Tanrı tarafından atandığına inanılıyordu. Sahip olunan bu hak kan ile geçen bir güç olarak görülüyordu. Bu nedenle Hakan’ın soyundan gelen bütün herkesin tahta geçebilme hakkı vardı. Bir zaman sonra merkezi otorite sarılmaya başladı. İkili yönetim anlayışı, çıkan isyanlar, parçalanmalar olmaya başladı. Yani Osmanlı zamanından öncesinde veraset sistemi nedir diye sorulan soruya genel geçer bir kut anlayışının olduğunu söylemek mümkün.

Veraset Sistemi Nedir? Veraset Sistemi Özellikleri Nelerdir? Amaçları Nelerdir?

Osmanlıda Veraset Sistemi

Osmanlı veraset sisteminden bahsedersek, Osmanlı döneminde İslamiyet öncesinde kut anlayışının merkezi otoriteyi sarsacağı tahmin ediliyordu. Şayet kut anlayışında, tanrının verdiği bu kana sahip olan amca, kuzen ve kardeşlerden her birine pay mevcuttu. Bu nedenden dolayı da Osmanlı Devleti, merkezi otoriteyi daha güçlü yapmak adına değişime giderek veraset sistemi üzerinde bir takım değişiklikler gerçekleştirdi.

Veraset Sistemi Nedir? Veraset Sistemi Özellikleri Nelerdir? Amaçları Nelerdir?

Veraset Sisteminde Yaşanan Değişiklikler

Veraset sistemi, Osmanlı Devleti ile beraber şekillenmeye başlamıştır. Giderek daha fazla değişiklik gösteren veraset sisteminin en başında ülkenin bütün hanedan üyelerinin yönetme hakkına sahip olduğuna inanılıyordu. Ardından 1. Murat, ülkeyi yalnızca padişah ve oğullarının yöneteceği yönünde bir değişiklik yaptı.

Daha sonra Fatih Sultan Mehmet ise bu anlayış ile kardeşlerin arasında anlaşmazlıklar yaşandığı için ülkedeki otoritenin bozulacağını düşünmesinden dolayı kardeş katlinin yasal bir hal almasına sebep oldu ve ülke yalnızca padişahındır anlayışına geçildi. Son olarak tahta gelen 1.Ahmet, kardeşler arasında yaşanan sorunu halletmek amacıyla ailede en yaşlı ve en olgun olan kardeşin tahta geçme hakkını yasal hale getirerek kardeş katili olayını azaltmak istedi.

Bu sisteme ise Ekber ve erşed denilmektedir. Ancak getirilen bu sistem devletin yöneticilerinde yeterli tecrübeye sahip olmayan padişahların merkezi sisteme zarar vermesine, devletin düşüş yaşamasına ve yok olmasına neden oluyordu. Genel anlamda veraset anlayışı nedir sorusuna, ülkeyi yönetme ile sınırlı kalıp yoluna devam etmiş bir sistem cevabı verilebilir. Bununla beraber padişahların düşüncelerinin farklı oluşu devlet otoritesi bakımından devamlı yapılan değişikliklerle birlikte veraset sisteminin düzenli bir yapı olmadığının da bir kanıtıdır.

Veraset Sistemi Özellikleri Nelerdir?

Monarşinin en bilinen yönetim sistemi olarak veraset sistemi ön plana çıkmaktadır. Bu doğrultuda tahta çıkacak olan kişinin, hükümdar soyundan gelmesi gerekir. Yani göre etme yetkisi her daim aynı hanedan içerisinde kalır ve bu şekilde devam eder. Özellikle bu sebepten dolayı hanedan içerisinde kavga sayısı da Türk devletleri içerisinde her geçen zaman daha da artış göstermiştir. Özellikle kardeş arasında ciddi sorunlar yaşamış ve kardeş katli de ortaya çıkmıştır.

Veraset Sistemi Nedir? Veraset Sistemi Özellikleri Nelerdir? Amaçları Nelerdir?

Osmanlı’da Veraset Sisteminin Amaçları Nelerdir?

Özellikle Osmanlı Devleti’nde veraset sistemi yüzyıllar boyunca devam etmiş en önemli yapılar içerisinde gelir. Önemli faydaları olması ile ve aynı zamanda ciddi anlamda zararlarının bulunduğunu da eklemek mümkün.

 – Osmanlı’da veraset sisteminin temel amacı devletin devamlılığını sağlamaktır.

 – Devlet yönetme yetkisini hanedana bırakmak ve uzun yıllar bunun devam etmesini sağlamaktır.

 – Ülke topraklarının hanedan içerisinde ortak malı olarak görülmesini teşkil etmektir.

 – Ülke içerisinde uzun yıllar istikrar ve düzen elde etmektir.

 – Devletin başına eğitilmiş ve hanedan soyundan gelen birini getirmektir.

 – Taht kavgalarını azaltmaktır.

Genel anlamda yukarıdaki sebeplerden dolayı özellikle Osmanlı Devleti’nde veraset sistemi önemli bir yere sahip. Ancak istikrar ya da taht kavgalarına azaltmak yerine zaman içerisinde daha fazla artış gösterdiğini söylemek mümkün.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.